หลักการใช้เท้า-ศอก ในแม่ไม้มวยไทย

มวยมีมาแต่สมัยโบราณเป็นศาสตร์แห่งการต่อสู้ ในสมัยก่อนมีจุดประสงค์ต่อสู้เพื่อบ้านเมืองและการอยู่รอด แต่ในปัจจุบันมวยคือกีฬาชนิดหนึ่งมีจุดประสงค์ในการเล่นที่แตกต่างออกไป โดยมีอุปกรณ์เรียกว่า”นวม”สวมเข้าที่มือทั้งสองข้าง เพื่อป้องกันอันตรายและลดการบาดเจ็บขณะใช้หมัดต่อสู้

อวัยวะทุกส่วนสัดตามร่างกายโดยเฉพาะ มือ ศอก เข่า และเท้า สามารถนำมาเป็นอาวุธต่อสู้ในกีฬาชนิดนี้โดยไม่จำเป็นต้องมีอาวุธใดๆ ก็สามารถต่อสู้ได้ แต่สิ่งสำคัญคือต้องมีความรู้ รู้หลักการใช้งานอวัยวะส่วนนั้นอย่างถูกวิธี เพื่อป้องกันอันตราย หรือได้รับบาดเจ็บขณะฝึกซ้อม ซึ่งหลักการ การใช้เท้าและศอก มีดังนี้

การใช้เท้า สำหรับแม่ไม้มวยไทย

การใช้เท้าแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ การถีบและการเตะ

การถีบ คือ  การใช้เท้า ปลายเท้า ฝ่าเท้า และส้นเท้า เข้าปะทะบริเวณที่ต้องการของคู่ต่อสู้ แบ่งออกเป็น 4 ลักษณะ คือ

  1. การถีบตรง คือ การถีบออกไปข้างหน้าตรงๆ โดยให้ฝ่าเท้า ส้นเท้า และปลายเท้าเหยียดตรงเข้าปะทะจุดสำคัญของอีกฝ่าย
  2. การถีบข้าง คือ การถีบออกทางด้านข้างของลำตัว ปลายเท้าเหยียดตรง ขณะถีบให้เอียงศีรษะออกจากลำตัว
  3. การกระโดดถีบ คือ การสืบเท้าโดยใช้เท้าข้างที่ไม่ถนัดออกไป 1 จังหวะ จากนั้นลอยตัว ใช้เท้าข้างที่ถนัดถีบ
  4. การกลับหลังถีบ คือ การใช้ปลายเท้าถีบออกไปทางด้านหลังของลำตัว ขาเหยียดตรง หรืองอขาก่อนถีบออกไปทางด้านหลัง ขึ้นอยู่กับความถนัดของแต่ละคน

การเตะ คือ การใช้อวัยวะส่วนขา ตั้งแต่สะโพกจนถึงปลายเท้า แบ่งออกเป็น 4 ลักษณะ คือ

  1. การเตะตรง คือ การเตะเสยจากล่างขึ้นบน ในลักษณะตั้งฉาก
  2. การเตะตัด คือ การวาดขาให้ขนานกับพื้นและออกแรงเตะ ส่วนบนหรือส่วนล่างของลำตัว
  3. การกลับหลังเตะ คือ การหมุนตัว ใช้เท้าที่อยู่ด้านหลังเตะ ให้ส้นเท้าปะทะจุดสำคัญของอีกฝ่าย
  4. การเตะตวัด คือ การวาดขาเตะเฉียงไปยังบริเวณที่ต้องการ

การใช้ศอก สำหรับแม่ไม้มวยไทย

  1. ศอกกลับ คือ การหมุนตัว ตวัดศอกไปทางด้านหลัง อาศัยการเคลื่อนไหวตามจังหวะเท้า
  2. ศอกกระทุ้ง ใช้สำหรับคู่ต่อสู้เข้ามาในระยะประชิดทางด้านหลัง ให้กระทุ้งศอกไปทางด้านหลังอย่างเต็มแรง โดยกะระยะและเล็งจุดสำคัญให้มั่นใจก่อนกระทุ้ง
  3. ศอกงัด คือ การใช้ศอก งัดจากด้านล่างขึ้นด้านบน ในลักษณะตั้งฉาก
  4. ศอกตี คือ การใช้ศอกปะทะจากด้านบนลงล่าง กำปั้นออกจากลำตัว อาศัยแรงบิดลำตัว หัวไหล่ และสะโพก

สิ่งสำคัญสำหรับการฝึกซ้อมมวยไทย คือการมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการใช้อวัยวะส่วนต่างๆของร่างกาย โดยเฉพาะการใช้เท้าและศอก ที่เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้น็อกคู่ต่อสู้ได้ ดังนั้นแล้วการมีความรู้พื้นฐาน จะช่วยให้ฝึกซ้อมต่อท่าแม่ไม้มวยไทยต่อไปได้ง่ายขึ้น